Facebook Twitter Linkedin

Blog: Zelfsturing – evolutie of hype?

Wat komt er kijken bij een zelforganisatie?

Wanneer kies je voor volledige zelfsturing en wanneer voor beperkt zelfroosteren? Het maakt eigenlijk niet uit om welke vorm van ‘zelfregie’ het gaat. Wat zijn jouw drijfveren? De antwoorden hierop zijn divers: meer vrijheid, meer verantwoordelijkheid voor de resultaten, meer taakverantwoordelijkheid, medewerkerstevredenheid, middlemanagement schrappen, bezuinigen. Elk uitgangspunt vraagt om een andere uitwerking.
In de praktijk komt het vaak voor dat een proces van meer zelfregie begint vanuit de gedachte om de medewerkers meer ruimte te geven. Gaandeweg krijgt vaak een ander aspect, zoals een financiële horizon, meer gewicht. Belangrijk hierbij is om je af te vragen, wie er aan het stuur zit. Is er procesbegeleiding nodig? Hoe ga je om met zelfsturing als team? Kun je dat al of is er een ontwikkeltraject nodig? Stap je ineens over naar de nieuwe structuur of kun je dat gefaseerd gaan doen? Past bij zelfsturende teams wel een planning? En hoe ga je die vorm geven?

Het lijkt tegenstrijdig maar bij meer zelfregie moet er in eerste instantie misschien zelfs wel meer beleid komen en moeten er juist meer regels worden gemaakt. Hieronder vallen onderlinge afspraken over bijvoorbeeld: tot hoe laat mag je ’s avonds een collega bellen met de vraag om de dienst van een volgende dag over te nemen?

Ommezwaai
In de praktijk zie je vaak bij organisaties eerst een voorzichtige stap naar zelfroosteren tot uiteindelijk een volledige overstap naar zelfsturende teams. Op basis van ervaring blijkt dat zelfsturende teams van ongeveer vijf personen goed werken. Zelfroosteren werkt in de praktijk goed tot een groep van 25 à 30 medewerkers. Bij grotere teams wordt het de vraag of deze vorm wel efficiënt is.

“Je moet investeren, de uitgangspunten helder hebben. Zelfregie is een complexe organisatorische ommezwaai, dat gaat niet van vandaag op morgen.”
Raymond Hensbergen | consultant Brandheuvels en Hans Haakman| consultant PlanMen