Facebook Twitter Linkedin

Blog: Kanteling van werktijden

Inleiding
Kanteling van werktijden, wat betekent dat voor uw organisatie, waar moet u rekening mee houden? Hoe groot is de impact van deze verandering? Wat is kanteling van werktijden? In 2016 dienen individuele werkgevers en werknemers volgens de CAO VVT afspraken te maken over hoe zelfroosteren ingevoerd gaat worden. In 2017 moeten die afspraken worden ingevoerd.

Het doel is een evenwicht te laten ontstaan tussen enerzijds goede zorg- en dienstverlening en anderzijds meer invloed en zeggenschap van de werknemer op de werktijden. De basis wordt gelegd door een kader dat wordt vastgesteld door de organisatie in overeenstemming met de OR. Dit kader kan per organisatie (onderdeel) verschillend zijn, afhankelijk van de soort dienstverlening. Aan de hand van het kader stemmen de leden van de teams onderling hun eigen werktijden af.

Visie op personeelsplanning
Alles begint bij een visie. Iedere organisatie heeft een visie op de wijze waarop men de dienstverlening wil bieden. Een heldere visie op welke wijze uw organisatie om wil gaan met personeelsplanning is daarbij belangrijk . Dit is immers hét proces waar cliëntvraag, medewerkerstevredenheid en bedrijfsvoering samen komen. De manier waarop u dit als organisatie wilt doen en de wijze waarop u de medewerkers zeggenschap geeft op dit proces, moet daarin tot uiting komen. Het is goed om na te gaan welke behoefte aan zeggenschap er leeft onder de medewerkers.

Binnen uw organisatie zijn er waarschijnlijk verschillende wensen van invloed op de werktijden. Het ene team vindt het prettig om invloed te hebben op hun werkrooster met behulp van een basisrooster. Zij vragen ondersteuning aan een planner om de lopende roosters te maken. Een andere afdeling is wellicht gebaat bij een vorm van shift-picking waarbij de planner een totaal andere ondersteunende rol kan spelen. Het kan ook zo zijn dat een team bij grote wisselingen in bijvoorbeeld team of zorgaanbod hun proces flexibel moet kunnen aanpassen naar een vorm welke beter past. Daarbij moet planningssoftware ondersteunend zijn om deze variaties in het proces goed te kunnen begeleiden.
Er zullen dus een aantal vragen op tafel komen als uw organisatie met de kanteling van werktijden aan de slag gaat.

Roosterbeleid
Zodra de visie helder is en de verschillende keuzes zijn gemaakt, dan gaat u de keuzes vertalen naar roosterbeleid. De onderstaande punten, welke benoemd zijn in de CAO VVT, moeten hier een onderdeel van uitmaken.

  • Formatie; er worden afspraken met elkaar gemaakt hoe uw organisatie van de begroting, via bezettingseis naar formatie beweegt. Hiermee wordt een basis neergezet die nodig is voor het personeelsplanningsproces. Daarbij maakt u afspraken wie en op welke wijze deze afspraken met elkaar gaat monitoren en bijsturen.
  • De vormen van zelfroostermethodieken worden beschreven oftewel de mate van invloed van medewerkers op hun rooster.
  • Het vaststellen van de werktijden kunt u met elkaar doen, maar u kunt er ook voor kiezen dat de leidinggevende dit doet met bijvoorbeeld een gedragskundige en\of begeleider.
  • U spreekt spelregels met elkaar af rondom wensen en ruilingen.
  • U stelt vast wie er uiteindelijk een akkoord of beslissing neemt als er concurrerende wensen zijn in een team en het binnen het team niet lukt om een beslissing te nemen.
  • Er moet een gebalanceerde verdeling zijn van de lusten en lasten. Er moet objectief worden beoordeeld of deze balans er is op teamniveau.
  • Aantal diensten vs. contractomvang moet in balans zijn maar kan ook knelpunten opleveren. Er moet nagedacht zijn wie mogelijke knelpunten kan oplossen.
  • De afgesproken kaders moeten bewaakt en getoetst worden. Daarbij kan planningssoftware ondersteunend zijn. Maar ook de principes van Gezond Roosteren en de CAO moeten gemonitord worden.
  • Het is mogelijk dat teams of afzonderlijke medewerkers bezwaren hebben op de gemaakte afspraken. U maakt afspraken over hoe er met bezwaren omgegaan wordt en of men als team kan afwijken van het afgesproken kader.


De hiervoor beschreven punten roepen wellicht vragen op en er kunnen verschillende keuzes over gemaakt worden in het beleid. De kanteling van werktijden kan voor iedere organisatie dus anders uitpakken.

Implementatie
De hiervoor genoemde onderwerpen leiden tot keuzes die een organisatie maakt die met goedbevinden van de OR vastgesteld worden in beleid. Maar dan bent u er nog niet. De implementatie en borging moeten nog worden gedaan. Het is uiterst belangrijk dat dit nauwkeurig gebeurt. Des te groter is de kans dat de kanteling van werktijden succesvol is en voor zowel cliënt, medewerker als de organisatie een positieve verandering teweeg brengt.
Linda Duiker | consultant | PlanMen